Śledztwo w sprawie szkody majątkowej w wielkich rozmiarach
W związku z zakończeniem kluczowego etapu postępowania przygotowawczego, prokuratura Okręgowa w Gliwicach prowadzi śledztwo przeciwko byłym decydentom Jastrzębskiej Spółki Węglowej (JSW). Sprawa dotyczy wyrządzenia spółce szkody majątkowej opiewającej na kwotę 16 mln zł, a także poświadczania nieprawdy w dokumentach oraz wprowadzania w błąd co do faktycznej liczby członków.
Śledztwo ma na celu ustalanie czy w okresie od 2016 r. do 2025 r. miało miejsce wprowadzenie w błąd co do faktycznej liczby członków organizacji związkowych. Badane jest również poświadczenie nieprawdy w dokumentach składanych w ramach toczących się postępowań sądowych.
Ustalenie faktycznej liczby członków jest o tyle istotne, iż to właśnie od liczby członków zależy, ilu działaczy dostaje oddelegowanie do pracy związkowej. Bowiem oddelegowanie do pracy związkowej stanowi szczególne uprawnienie pracownicze, polegające na czasowym lub stałym zwolnieniu pracownika z obowiązku świadczenia pracy przy jednoczesnym zachowaniu prawa do wynagrodzenia. Celem tej instytucji jest umożliwienie wyznaczonym osobom sprawowania funkcji w organach statutowych organizacji związkowej oraz realizacji zadań doraźnych wynikających z działalności związkowej. W przypadku organizacji zrzeszającej od 150 do 500 członków, prawo do oddelegowania przysługuje jednemu pracownikowi w pełnym wymiarze czasu pracy. Przy wzroście liczebności związku do poziomu od 501 do 1000 członków, liczba osób uprawnionych do zwolnienia wzrasta do dwóch pracowników. Natomiast w organizacjach przekraczających próg 1000 członków, oddelegowanie obejmuje trzech działaczy, przy czym ustawodawca przewidział możliwość rozszerzenia tego limitu o kolejny etat na każde kolejne rozpoczęte 1000 członków związku.
Spór o liczebność organizacji związkowych jako tło konfliktów prawnych
Kwestia rzetelności deklarowanej liczby członków organizacji związkowych stanowiła przedmiot postępowań sądowych już w przeszłości. Szczególny precedens miał miejsce pod koniec 2023 roku, kiedy to zakładowa organizacja związku „Solidarność” przedłożyła kierownictwu JSW S.A. informację o zrzeszaniu 9149 członków. Choć zarząd spółki przyjął te dane bez zastrzeżeń, ich wiarygodność została formalnie zakwestionowana przez Związek Zawodowy „Jedność”.
Zarzuty dotyczące dublowania członkostwa i brak transparentności
Istotą sporu było podejrzenie o sztuczne zawyżanie statystyk poprzez tworzenie struktur związkowych w oparciu o te same grupy osób (tzw. wielokrotne członkostwo). W toku postępowania przed Sądem Rejonowym w Jastrzębiu-Zdroju na organizację nałożono obowiązek procesowy polegający na uwiarygodnieniu deklarowanej liczby członków.
Jak wynika z uzasadnienia sądu, „Solidarność” nie wywiązała się w pełni z nałożonego zobowiązania. Związek ograniczył się jedynie do przedłożenia deklaracji członkowskich, zaniechając wykonania zobowiązania do złożenia oświadczeń członków związku.
Sąd wówczas wskazał, że zgodnie z przepisami zliczeniu podlegają jedynie ci członkowie, którzy należą tylko do jednej organizacji lub złożyli oświadczenie wskazujące, w jakiej organizacji chcą być uwzględnieni jako członkowie.
