Postępowanie sanacyjne jest postępowaniem, które rodzi najbardziej rozbudowane skutki dla dłużnika spośród wszystkich postepowań restrukturyzacyjnych. Zarządca wyznaczany jest przez sąd w postanowieniu o otwarciu postępowania sanacyjnego. Zgodnie z art. 288 ust. 2 prawa restrukturyzacyjnego, sąd odbiera zarząd własny dłużnikowi. W wyjątkowej sytuacji sąd może zezwolić dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością lub częścią przedsiębiorstwa w zakresie nieprzekraczającym zakresu zwykłego zarządu, o ile skuteczne przeprowadzenie postępowania sanacyjnego wymaga osobistego udziału dłużnika lub jego reprezentantów oraz dają oni gwarancję należytego sprawowania zarządu własnego przez dłużnika.
- Sfera praw niemajątkowych i publicznych
Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego nie ma wpływu na sferę praw niemajątkowych dłużnika oraz nie oddziałuje na sferę praw publicznych. - Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych
Zgodnie z art. 66 ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego, otwarcie postepowania sanacyjnego nie ma wpływu na zdolność prawną ani zdolność do czynności prawnych dłużnika. Oznacza to, że dłużnik pozostaje podmiotem wszelkich praw i obowiązków, którym był przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego. Pozostaje właścicielem majątku czy też stroną zawieranych umów. Konsekwencją otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego jest odebranie zarządu nad jego majątkiem.
W przypadku dłużnika będącego osobą fizyczną, postępowanie sanacyjne nie pozbawia go możliwości zarzadzania majątkiem innych osób np. poprzez pełnienie funkcji członka zarządu w spółce kapitałowej.
Po otwarciu postępowania, przedsiębiorca ma obowiązek występować w obrocie prawnym i gospodarczym pod dotychczasową firmą (nazwą) z obowiązkowym dopiskiem „w restrukturyzacji”.
Otwarcie post sanacyjnego jednostki organizacyjnej będącej osoba prawna albo tzw. ułomną osoba prawna nie stanowi ustawowej przyczyny jej rozwiązania czy likwidacji.
- Skutki otwarcia postępowania sanacyjnego w zakresie pełnomocnictw
Otwarcie postępowania sanacyjnego powoduje z mocy prawa wygaśnięcie prokury oraz wszystkich pełnomocnictw udzielonych przez dłużnika przed otwarciem postępowania. Natomiast w toku postępowania sanacyjnego zarządca może udzielać pełnomocnictw, w tym prokury. - Sfera praw majątkowych
Głównym ograniczeniem dla dłużnika w postępowaniu sanacyjnym jest ograniczenie w swobodnym dysponowaniu swoim majątkiem. Z dniem otwarcia postępowania sanacyjnego majątek dłużnika (zespół aktywów dłużnika) staje się masą sanacyjną, a dłużnik z mocy prawa traci prawo do zarządu tym majątkiem na rzecz wyznaczonego przez Sąd zarządcy. Od tego momentu wyłączną legitymację do dokonywania czynności prawnych dot. masy sanacyjnej posiada zarządca, a zgodnie z art. 67 ust. 2 ustawy prawo restrukturyzacyjnego, wszelkie czynności prawne dotyczące mienia dokonane przez dłużnika są nieważne.
Kto podpisuje umowy?
- Gdy wyznaczono zarządcę
W sytuacji wyznaczenia w postępowaniu restrukturyzacyjnym zarządcy, umowy dot. masy sanacyjnej pospisuje zarządca. Umowy dotyczące masy sanacyjnej, które zostały podpisane przez dłużnika są nieważne.
- Gdy Sąd zezwolił na zarząd własny dłużnika
Powierzenie zarządu własnego w postępowaniu sanacyjnym, jest sytuacją wyjątkową. Jeżeli Sąd zezwolił dłużnikowi na wykonywanie zarządu nad całością lub częścią przedsiębiorstwa, to wszystkich czynności w zakresie zwykłego zarządu na zasadach ogólnych dokonać może dłużnik. Gdy dłużnik jest osobą prawną, swoje czynności wykonuje przez uprawnione do tego organy np. zawieraną umowę podpisuje zarząd spółki zgodnie z reprezentacją w KRS. Może też działać przez pełnomocnika. W takiej sytuacji zezwolenie na wykonywanie czynności zwykłego zarządu posiadają zarówno dłużnik jak i zarządca. Natomiast czynności przekraczające zwykły zarząd (np. sprzedaż nieruchomości, zaciągnięcie dużego kredytu) zastrzeżone są do wyłącznej kompetencji zarządcy.
- Reprezentacja w sprawach sądowych i administracyjnych
Zgodnie z art. 311 ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego, od dnia otwarcia postępowania sanacyjnego wszelkie postępowania dotyczące majątku dłużnika wchodzącego do masy sanacyjnej toczą się z udziałem zarządcy. Zarządca posiada legitymację procesową do występowania w sprawach dotyczących masy sanacyjnej dłużnika, co oznacza, że wszystkie postępowania sądowe, administracyjne, sądowoadministracyjne i przed sądami polubownymi dotyczące masy sanacyjnej mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez zarządcę albo przeciwko niemu. Dłużnik nie może sam wszczynać nowych postępowań dotyczących masy sanacyjnej, a w sprawach toczących się w chwili otwarcia postępowania sanacyjnego zarządca wstępuje do postępowania w miejsce dłużnika z mocy prawa. W tych postępowaniach zarządca występuje w imieniu własnym na rachunek dłużnika.Wszystkie czynności dokonane przez zarządcę wywołują skutek dla majątku dłużnika.
Sprawy niedotyczące masy sanacyjnej takie jak sprawy o roszczenia alimentacyjne, sprawy o renty z tytułu odpowiedzialności za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia albo utratę życia żywiciela oraz z tytułu zmiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę przeciwko dłużnikowi toczą się z udziałem dłużnika poza postępowaniem sanacyjnym. Roszczenia te winny być zaspokajane na bieżąco. Mogą być również dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym pomimo trwania postępowania sanacyjnego, a wobec tych spraw postępowania egzekucyjnego nie zawiesza się.
- Zasady dotyczące ponoszenia kosztów postępowania.
Zasadą ogólną postępowania restrukturyzacyjnego jest to, że koszty postępowania restrukturyzacyjnego ponosi dłużnik. W sprawach dotyczących masy sanacyjnej zarządca występuje w imieniu własnym, na rachunek dłużnika (art. 53 ust. 1 p.r.)., co oznacza, że skutki działania zarządcy obciążają majątek dłużnika. Wobec czego koszty procesu w postępowaniu cywilnym obciążają masę sanacyjną, a nie prywatny majątek zarządcy.
W praktyce oznacza to, że w razie przegrania procesu przez zarządcę, wszelkie zasądzone koszty na rzecz strony przeciwnej pokrywane są bezpośrednio z masy sanacyjnej.
Natomiast koszty sądowe np. opłata od pozwu, pokrywane są z bieżących środków przedsiębiorstwa, którymi zarządza.
Odpowiedzialność osobista zarządcy
Zarządca nie odpowiada osobiście za zobowiązania (w tym koszty procesu) zaciągnięte w sprawach dotyczących masy sanacyjnej. Od tej zasady istnieje jednak wyjątek: jeśli zarządca wyrządzi szkodę poprzez rażące niedbalstwo lub naruszenie prawa (np. wytoczy oczywiście bezzasadne powództwo), może zostać pociągnięty do odpowiedzialności odszkodowawczej wobec dłużnika lub wierzycieli. Nie jest to jednak bezpośrednia płatność kosztów procesu stronie przeciwnej, a osobne roszczenie za nienależyte sprawowanie funkcji.
Jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat postępowania sanacyjnego zgłoś się do Naszej kancelarii, chętnie pomożemy.
